Wednesday, November 22, 2017

గాంధిః, జేతుం, ఈశః, పాయాత్


గాంధిః, జేతుం, ఈశః, పాయాత్




సాహితీమిత్రులారా!


గాంధిః, జేతుం, ఈశః, పాయాత్
అనే పదాలలోని అక్షరాలు
పాదమునకు మొదట, చివర వచ్చేట్లు
గాంధీకి దీవనగా పద్యం పూరించాలి.

గరికపాటి మల్లావధాని గారి పూరణ-

గాంధి ర్మహౌజసాం కంధిః
జేతాయేన యదార్జి తుం
హాంగతోద్య సర్వేశః
పాయాత్ప్రాపయ్యనః ప్రియాత్

దీనిలో మొట చూపిన పదాలలోని అక్షరాలు
మొదట్లోను చివరల గాంధీకి దీవనగా కూర్చారు



Tuesday, November 21, 2017

కుందేలులు రెండు వచ్చి కుచములు కరచెన్


కుందేలులు రెండు వచ్చి కుచములు కరచెన్




సాహితీమిత్రులారా!

సమస్య-
కుందేలులు రెండు వచ్చి కుచములు కరచెన్

నల్లాన్ చక్రవర్తుల కృష్ణమాచార్యులవారి పూరణ-

కొందలము గొలుపు గ్రీష్మము
నందారిద్య్రము చేత పతిని నట్టింటన్ కూ
డం దై ము చేత మదిత
కుందేలులు రెండు వచ్చి కుచములు కరచెన్


దీనిలో కుందేలలు కుచములను కరవడం సాధ్యమైనదికాదు
దీన్ని కవిగారు ముదితకుందేలులు రెండు వచ్చి కుచములు కరచెన్
అని పూరించడం వల్ల తేళ్ళు కరవడంగా మారి అర్థవంతమైంది.


Monday, November 20, 2017

ఎనిమిది కాళ్ళ జంతువును చూశారా?


ఎనిమిది కాళ్ళ జంతువును చూశారా?




సాహితీమిత్రులారా!

కొన్ని చోట్లవున్న ప్రతిమలను
చూస్తే కొన్ని విషయాలు వెంటనే
అవగాహనకు రావు వాటిని
గురించి మళ్ళీ చూస్తే అర్థమౌతాయి
రెండు జంతువులు కలిపి ఒక జంతువుగా
చెక్కిన ఈ శిల్పం చూడండి
ఇది గర్భచిత్రం మాదిరి ఉంది.


Sunday, November 19, 2017

భారతీయ స్పినక్స్


భారతీయ స్పినక్స్ 




సాహితీమిత్రులారా!

మనదేశ శిల్పాలలో
ఈజిప్టులోని స్పినిక్స్ కు సంబంధించిన
చిత్రం ఒకటుంది మహాబలిపురంలోని
శిల్పాలలో ఈ శిల్పం ఉంది
ఈ శిల్పంలో క్రింద సింహం ఆకారం
తల నరసింహవర్మ మహారాజు
కూర్చారు శిల్పులు చూడండి
ఈ వీడియో మరికోంత సమాచారం
తెలుస్తుంది-















Saturday, November 18, 2017

కాకిని మానవేశ్వరుడు కౌగిట బట్టి రమించె నద్దిరా


కాకిని మానవేశ్వరుడు కౌగిట బట్టి రమించె నద్దిరా




సాహితీమిత్రులారా!

సమస్య-
కాకిని మానవేశ్వరుడు కౌగిట బట్టి రమించె నద్దిరా


మేడూరి ఉమామహేశ్వరంగారి పూరణ-

నాకవనమ్ములో నెనయనందగు జక్కనిపూలతోట రా
కా కమనీయ చంద్రికలు కాయుచునుండ నికుంజసీమ ల
జ్ఞా కమనీయగాత్ర నభిసారిక నాయిక సానురాగ నే
కాకిని మానవేశ్వరుడు కౌగిట బట్టి రమించె నద్దిరా

ఇందులో కాకిని కౌగిలించి నట్లు కనిపిస్తున్న సమస్యను
కవి నాయికను ఏకాకిగా వున్నతరుణంలో కౌగిలించాడని
పూరించి చక్కగా పరిష్కరించారు


Friday, November 17, 2017

ఖడ్గ బంధం


ఖడ్గ బంధం




సాహితీమిత్రులారా!

ఖడ్గబంధం గురించి గతంలో తెలుసుకొని వున్నాము.
ఇక్కడ మరోమారు గుర్తు చేసుకుందాం.
ఇక్కడ మనం
మరింగంటి సింగరాచార్యు ప్రణీతమైన
దశరథరాజనందన చరిత్ర(నిరోష్ఠ్య రామాయణం)
నుండి చూద్దాం-
ఇది ఉత్సహ వృత్తంలో కూర్చబడింది

శౌరిశౌరిసూరివంద్యశాపతాపకోపనా
సూరి భూరివైరి హంససోమసోమ లోచనా
నారిదుర్విచారికర్ణ నాసికా విఖండనా
వారితోగ్రదైత్యగర్వ వన కృశానుపావనా
(దశరథరాజనందన చరిత్ర - 5-309)

బంధాన్ని పిడినుండి చదవడం మొదలు పెట్టాలి
పద్యాన్ని చూస్తూ బంధాన్ని చదివిన అది ఎలా
నడుస్తున్నది అవగతమౌతుంది ఇక చూడండి-



Tuesday, November 14, 2017

రివర్స్ పాటలు(విలోమంగా పాడే పాటలు)


రివర్స్ పాటలు(విలోమంగా పాడే పాటలు)




సాహితీమిత్రులారా!

అనులోమంగా పాడటం అంటే మామూలుగా పాడటం
విలోమంగా పాడటం అంటే ఆ పాటను ప్రతిపదం
వెనుక నుండి అంటే కుడినుండి ఎడమకు పాడటం
దీన్నే రివర్స్ గేర్ అని అంటారు ఇలాంటివానికూడ
మనం గతిచిత్రంలో చూశాము అలాంటి పాటలు
గురుమూర్తిగారు ప్రతిపాటను రివర్స్ చేసి పాడటం
అతనికి మేథాశక్తి చిత్రకవిత్వపు ధోరణికి తార్కాణం-
ఇక్కడ అతని పాటలు వినండి-